Kirgizië

Een bijzondere ervaring deze trektocht over de zomerweiden van Kyrgyzstan oftewel Kirgizië. Deze zeer uitgestrekte, heuvelachtige weiden liggen op ongeveer 3000 meter hoogte. Zo nu en dan steek je een hogere pas van ongeveer 3600 meter over. Het nomadenleven van de Kirgiezen zoals dat vroeger was, komt hier tijdens de zomermaanden goed tot uiting. Overal tref je joertkampen aan van waaruit Kirgiezen hun vee in de zomermaanden hoeden. In de wintermaanden daalt men weer af naar lagere gebieden en wonen dezelfde Kirgiezen in hun dorpen en steden. Onze trektocht werd georganiseerd door een kleine, gastvrije en goed georganiseerde Kirgizische reisorganisatie die ons optimaal in staat stelde kennis te maken met het leven van Kirgiezen op de zomerweiden (http://www.ecotour.kg) De groep bestond uit drie Denen, twee Hollanders, één Kirgizische tolk en drie Kirgizische gidsen/paardenmannen. Verder gingen er zes paarden en een hond mee.

De presentatie op deze site bevat een sfeerimpressie met een beperkt aantal foto’s. Wilt u na het lezen meer foto’s zien van deze reis klik dan op de volgende link: foto’s Kirgizië


Het leven in een joertkamp is vrij primitief. Men leeft zeer dicht op elkaar, vaak met z’n allen, dus inclusief kinderen, in één slaapvertrek. De zomerweiden strekken zich uit tot ver over de horizon. Hekken en prikkeldraad zie je er niet. Het vee kan lopen waar ze wil, maar weet dat het ’s avonds weer terug moet naar het joertkamp. Mannen en kinderen op paarden drijven het vee dan weer terug; vaak is het vee dan al weer uit zichzelf op de terugweg. Onder vee verstaan we hier koeien, schapen, geiten, yaks en paarden.


Van binnen zijn de joerts vaak in prachtige kleuren bekleed met vilten kleden. Het werken met vilt wordt in Kirgizië zeer veel gedaan. Het paars-rode vilten matje op de achtergrond van één van de foto’s siert trouwens nu mijn huis. Men hoopt de vilten kleden te kunnen verkopen om zo wat extra verdiensten te verkrijgen.


Het toilet is een simpel gat in de grond met doorgaans aan de rand een paar houten planken voor je voeten en waar je gehurkt boven zit. Dat is op zich vrij hygiënisch. Daaroverheen is een simpel huisje getimmerd. Dat geheel staat een meter of twintig van het joertkamp af.


Als brandstof voor het stoken van de kachel in een joert, iets dat zeker nodig is voor de avonden op een hoogte van meer dan 3000 meter, gebruikt men de uitwerpselen van het vee. Bomen tref je op die hoogte niet aan, men leeft boven de boomgrens. Een simpele kachelpijp steekt boven de joert uit en voert de rook af. Buiten liggen de gedroogde vlaaien, afgedekt met een stuk landbouwplastic. Op veel plekken kun je de koeienpoep te drogen zien liggen. Een perfect hergebruik van afvalstoffen natuurlijk. Milieutechnisch gezien kan het niet beter!

Een filmpje over een maaltijd die wij genoten in een joert.

Gastvrij zijn de Kirgiezen zeker. Men deelt alles wat men heeft. Op de foto uit deze serie zie je een man op een paard met een schaap op z’n schoot. De man zag ik van grote afstand langzaam afdalend uit de bergen terugkomen. Ik dacht aan een ziek schaap, maar navraag leerde dat deze man gasten verwachtte en daarom een schaap opgehaald had van de zomerweiden en daarmee op weg was naar zijn dorp. Het schaap werd geslacht ter ere van zijn gasten.


Het eten tijdens de tocht was prima verzorgd. Elke maaltijd, of het nu ochtend, middag of avond was, zat er wat warms bij ook als we on-track waren en dus niet in een joertkamp verbleven. De Kirgiezen doen dat weer uit gastvrijheid, want zelf nemen ze dat zeker niet elke maaltijd. Brood is voor de Kirgiezen zo ongeveer het hoofdvoedsel. Overal eet men brood bij. De variatie aan soorten brood was echt fantastisch. Ik heb brood gehad dat in het geheel niet meer herkenbaar was als brood en dat heerlijk smaakte! Voor het koken van warm water heeft men een dubbelwandige ketel (eerste foto) waar een kachelpijp uit steekt. Binnen brandt dan een vuurtje en men gooit kleine takjes door de kachelpijp, net zo lang tot het vuur het water doet koken. Thee is de nationale drank tijdens bij het eten.


Kinderen verblijven met de ouders ook de hele zomer op de zomerweiden. Verweerde gezichten op zeer jonge leeftijd met wangen die getekend zijn door de weersomstandigheden van zon, wind en regen. Ook de kinderen groeien op te paard. Bij een oversteek door een wat diepere rivier waarbij we op het paard werden overgezet, werden we geholpen door een driejarig kind dat twee keer iemand van onze groep bij zich achter op het paard nam en naar de overkant bracht.


Een zeer goede herinnering heb ik aan onze gidsen en aan Nurzat, onze vrouwelijke tolk. Ondanks het feit dat de gidsen geen woord Engels spraken hebben we ontzettend veel pret gehad. Nurzat vertaalde veel, maar ook in gebaar konden we elkaar perfect begrijpen. We hadden een wandelvakantie, maar zij stelden ons ook in staat om te proberen of we konden paardrijden. Niet helemaal mijn ding dat paardrijden, maar ik heb toch één dag samen met hen een tocht te paard gemaakt. Een deel van de groep heeft dat zelfs twee dagen gedaan, maar de tweede dag ben ik er te voet achteraan gegaan samen met mijn Hollandse reisgenoot.


Kyrgyzstan, het land van de paarden. Zo werd het ons gebracht en als er iets klopt, dan is het die uitspraak wel. Kinderen worden bijna geboren op het paard. Men gebruikt het paard werkelijk overal voor. De nationale drank Koumys wordt gemaakt van paardenmelk. Het is dan een gefermenteerde, licht mousserende en licht alcoholische drank. Ik vond het niet lekker. Op de foto krijgen onze gidsen een beker Koumys aangeboden uit een emmer met Koumys die langs de kant van de weg staat.


Het weer is over het algemeen goed in de zomer. Wij hadden echter de pech dat, voordat wij kwamen, de weersomstandigheden slecht waren. Ook de eerste dagen dat wij er waren, was het slecht weer. Gelukkig geen hele dagen regen, maar veel korte buien met onweer, regen en zelfs sneeuw. Dit had ook tot gevolg dat een aantal hogere passen volkomen dicht gesneeuwd waren en dat wij een alternatieve route moesten lopen. Gelukkig ving Ecotour deze onverwachte omstandigheden perfect op. Toch hebben we over het algemeen droog en goed weer gehad tijdens het wandelen. Vanaf de derde trekkingsdag werd het echt mooi weer en hebben we onder een zonovergoten blauwe hemel kunnen lopen.


Son Kul was het startpunt van onze trekking. Met de auto werden we vanuit Bishkek daar naar toe gebracht. Ons eerste joertkamp lag aan het meer op 3100 meter hoog. Omdat er risico was van hoogteziekte, bleven we daar eerst twee dagen acclimatiseren. De weersomstandigheden waren toen nog niet zo best, maar tussen de buien door konden we toch nog wel wat wandelen in de omgeving van het meer. Op de foto een familie die aan het meer Son Kul aan het picknicken was.


Wakker worden met sneeuw en ijs op je tent, het overkwam ons de eerste dagen van de trek. Zo lang we onderweg waren verbleven we in tenten. In het tweede deel van de reis ondernamen we ook wandelingen vanuit een vast joertkamp.


Aan het einde van de alternatieve route die ons niet bracht naar het joertkamp op de foto waar we naar toe gewandeld zouden zijn zonder de dichtgesneeuwde passen werden we met een busje opgepikt en na één hotelovernachting alsnog met het busje naar dat kamp gebracht. Vanuit dit kamp en een volgend kamp ondernamen we wandeltochten en hebben we nog een dag een tocht te paard gedaan.

Een film over onze trekking:

Issyk kul, een groot bekend meer, was het eindpunt van onze trekking. Aan de kant waar wij verbleven, was het absoluut niet toeristisch. Naar ik begreep was dat aan de overkant van het meer wel het geval. Die kant van het meer is een zeer geliefd vakantieoord voor Russen en Kazachen.


Aan het meer verbleven we in een joertkamp dat speciaal opgezet was door Ecotour. Op de foto trekt net een onweersbui achter ons over terwijl wij nog in de zon voor de joert zitten.


Bijzonder vond ik de zanderige heuvels die het meer omsloten. Werkelijk een aparte beleving om daar overheen te wandelen. Hoogtevrees is dan niet toegestaan, want je loopt dan over zeer smalle richels.


Dat het niet toeristisch was aan deze zijde van het meer bewijst deze foto. Het enige strandpaviljoen dat we tegen kwamen, vlakbij een zoutmeer gelegen, had geen enkele aanloop. Of toch wel dacht ik van een afstand. Dichterbij gekomen bleken het wel zeer bijzondere strandgasten te zijn.


Kirgizië is een land met een grote diversiteit aan landschappen. Zeer hoge bergen, prachtige zomerweiden maar ook steppe-achtige omgevingen, bijna woestijnen. Deze kamelen passen natuurlijk erg goed in zo’n omgeving. We kregen wel het advies uit de buurt te blijven van deze wilde kamelen die absoluut geen mensen gewend waren en agressief konden reageren.


Mijn interesse voor vogels is tijdens deze reis gegroeid. Dat was mede te danken aan mijn Hollandse reisgenoot die een goede verrekijker bij zich had. Verreweg de mooiste vogel die ik gezien heb is de Hop. Ik ben er met de verrekijker en mijn camera op een gegeven moment echt voor gaan zitten en heb deze vogels zelfs weten te fotograferen. Zeer mooi was dat ik ontdekte waar hun nest zat, want de beide vogels gingen steeds weer terug naar dezelfde plek. Toen ik naderhand de foto’s bekeek ontdekte ik ook dat ze telkens een insect in hun bek hadden. Die werden naar het nest gebracht voor hun jongen.


De zomerweiden hebben nog een zeer fraaie kant. De bloemenpracht is zo nu en dan adembenemend mooi. Edelweiss is een beschermde plant in Europa maar zoveel als ik er hier tegenkwam…. ongelooflijk. Van enige bescherming kan hier geen sprake zijn. Je ontkomt er niet aan om dwars door velden over de Edelweiss te lopen.


Bishkek is de hoofdstad van Kirgizië. Het is een stad waar de invloed van Rusland nog duidelijk te zien is met o.a. beelden van Lenin, immens grote pleinen etc. Een mengvorm van oude flats en moderne nieuwe gebouwen in het centrum van de stad. De buitenwijken hebben een armoedig uiterlijk, maar er zitten ook moderne gebouwen tussen. Ik vind het niet echt een stad voor een stedentrip.


Zoals elke grote stad heeft ook Bishkek een bazaar. De Grand Bazaar van Bishkek geeft toeristen de gelegenheid om souvenirs te kopen. Tijdens de trekking is daar nauwelijks gelegenheid voor. Wat opvalt in de bazaar is dat je rustig rond kunt kijken zonder dat iemand je direct in de nek springt om onderhandelingen te openen over wat je ook maar even in de hand neemt. Als je echt interesse hebt, kun je dat aangeven. Ik denk dat dit samenhangt met het feit dat men nog niet echt uitgaat van veel toeristen in de bazaar. De bazaar wordt grotendeels bezocht door mensen uit Bishkek zelf.


One Response to Kirgizië

  1. annie knopers says:

    Hoi Nico,
    Prachtige foto’s…… mijn hart loopt over!
    Vorig jaar heb ik een botanische reis in Kirgizié gemaakt met Ecotour in samenwerking met Sunita reizen.
    Deze reis was onder leiding van een nederlandse botanist: Brian Kabbes.
    We hebben ongeveer dezelfde plekken bezocht als jullie vermoed ik (daar staan de joertenkampen) en kwamen 2 ned. vrouwen tegen die een vilttoer maakten.
    Ben via Jan Huiskes op jouw site gewezen, complimenten!
    hartelijke groet Annie (vriendin van Annelies)